Weblog

Switch to English
English

  1.  

11-5-2010

Ike heb Plumatella geimermassardi gevonden in mijn favoriete meer. Ik wist al enkele jaren dat er een bryozo groeide op deze plek, maar had deze voor P. fungosa aangezien in een bijzondere groeivorm (zie 22-6-2006 hieronder).
Deze keer heb ik een monster mee naar huis genomen en onder een microscoop gelegd - zeker P. geimermassardi: transparante zooiden die niet nauw opeen gepakt zijn en buizen die dicht op elkaar liggen (foto's volgen binnenkort op deze site). Ook de statoblasten zijn zoals beschreven in [Wood 2003].
Vorig jaar is P. geimermassardi gevonden op plastic afval in een meer in het zuiden van Nederland, dus voor zover mij bekend is dit de tweede waarneming.
Ik zla binnenkort ook weer eens in de Oostermoersevaart duiken om te kijken of de P. fungosa daar niet eigenlijk ook P. geimermassardi is.

11-5-2010

Ik ben een week aan het duiken geweest rond Dahab langs de kust van de Golf van Aquaba in Egypte. Deze keer ben ik op jacht gegaan naar bryozoŽn in deze mariene omgeving. Dit was niet eenvoudig. Er is nauwelijks literatuur en de literetuur die er is, is wetenschappelijk en niet echt bruikbaar voor een amateur. Na flink zoeken in verschillende habitats heb ik een aantal soorten gevonden die hierngetoond worden.

29-12-2006

Na een drukke tijd weer even tijd voor de bryozoen hobby. In het najaar heb ik diverse soorten mee naar huis genomen en onder de microskoop gelegd. De foto's en video's die ik daarvan maakte staan inmiddels op de site (de meeste, de rest volgt).
Ik was verrast door de activiteiten van de poliepen. De poliep zelf beweegt en zoekt de omgeving af in de hoop meer voedsel aan te zuigen. De mond zuigt actief voedsel naar binnen en slikt dat door. De tentakels zijn vaak in beweging en kunnen individueel bewogen en gebogen worden. De maag en darm vertonen voortdurend bewegingen. Heel wat meer dan het intrekken en uitsteken van de poliep die de enige bewegingen zijn die met het blote oog te zien zijn.

16-9-2006

Gisteravond terug geweest naar de Oostermoersevaart om te kijken hoe het met P. magnifica gaat. Er waren vrij veel kleinere kolonies te vinden. Mogelijk een gevolg van een maand extreem warm weer (juli) gevolgd door een maand extreem nat weer (augustus). Wat op viel was dat de kolonies meer op de zijkant van het substraat te vinden waren en minder op de onderkant. Ook groeiden er kolonies op plekken waar ze vorig jaar niet groeiden (meer in de stroming). Mogelijk is dit het resultaat van twee weken regen arme nazomer (weinig stroming).
P. magnifica lijkt duidelijke substraat voorkeuren te hebben: wťl op steen, metaal en hout, nŪet op polyester en planten.
Ik heb een kleine kolonie meegenomen en onder de microscoop gelegd - resultaat volgt binnenkort.
De watertemperatuur was 21 įC en de zichtdiepte circa 50 cm.
Behalve P. magnifica was ook C. mucedo te vinden met lang uitgegroeide kolonies. P. fungosa heb ik niet gevonden, wel P. repens.

31-8-2006

Tijdens mijn laatste duik heb ik een kolonie C. mucedo meegenomen en die thuisgekomen onder de microscoop gelegd. Deze video is daarvan het resultaat.
Op de Cristatella mucedo foto pagina (onderaan) is ook een foto toegevoegd.

24-8-2006

De laatste paar weken heb ik op vakantie in het buitenland doorgebracht. In die tijd is het warme weer omgeslagen en is het gaan regenen. Toen ik eerder deze week terugging naar mijn favoriete duikmeer, was de watertemperatuur gedaald tot 19 graden Celcius en was de zichtdiepte teruggelopen van 6 meter tot 2 Š 3 meter.
Daardoor(weer genoeg eten) waren de bryozoŽn terug. Cristatella was eenvoudig op vele plaatsen te vinden (tussen 1.5 en 5 meter). P. fruticosa, P. articulata (kleine kolonies), F. sultana, P. repens en waarschijnlijk P. emarginata vond ik hier en daar. Ik ben nog niet terug gewest naar de P. fungosa lokatie. Ik verwacht dat de bryozoŽn in aantallen toe nemen in de komende weken.
Wat ik me al schrijvend afvroeg is hoe die bryozoŽn dat doen. In een statoblast lijkt me dat ze niet kunnen waarnemen of er al weer voldoende eten is. Is er een 'ingeprogrammeerde' vertraging bij uitkomen of is er een grote spreiding in uitkomen, om te voorkomen dat alle statoblasten na uitlopen afsterven in voedsel arme perioden?

16-7-2006

Afgelopen week was warm en droog. De watertemperatuur is weer 2 graden opgelopen, het zicht wordt steeds beter -> minder te eten voor bryozoŽn. De bryozoŽn zijn dan ook bijna volledig verdwenen. Op plekken waar tot voor kort veel Cristatella kolonies zaten is nog een enkele kolonie en soms enkele statoblasten te vinden.
Terug kijkend over de afgelopen periode vraag ik mij af wat de sequentie is van ontwikkeling van Cristatella mucedo. Eerst zijn er enkele kolonies die flink uitgroeien. Er zijn nauwelijks indicaties van kolonies die splitsen. Vervolgens enkele weken later is er een explosie van kolonies, eerst nog klein, en veelal vlak in de buurt van de eerder ontwikkelde kolonies. Er zijn geen/nauwelijks indicaties van statoblastvorming, dus dat kan het niet zijn. Geslachtelijke voortplanting? Als dat zo is, dan duurt het blijkbaar maar kort voor een larf om een nieuw plekje te zoeken. Zie Cristatella fotos voor een indruk.

10-7-2006

Gisteravond, na een uitstapje naar Zeeland, weer eens in mijn favoriete meer gedoken. Door het zeer warme weer van de afgelopen tijd was de watertemperatuur ondiep (tot 3,5 m) opgelopen tot 23 įC. Dieper was het 17 įC.
Wat onmiddelijk opviel was dat de bryozoŽn die twee weken geleden nog overvloedig aanwezig waren, sterk in aantal waren afgenomen. De Cristatella kolonies zaten vol met statoblasten en waren klein en iel geworden. Op sommige plaatsen waren de kolonies al helemaal afgestorven en waren nog losse statoblasten te vinden. In dieper water (4 -5 m) waren hier en daar nog wel goed uitgegroeide Cristatella kolonies te vinden. De andere gangbare soorten, Fredericella sultana, Plumatella repens, Plumatella fruticosa en Paludicella articulata, waren alleen na goed zoeken hier en daar nog te vinden. Overigens, dit is een jaarlijks (afgelopen 2 jaar) terugkerend fenomeen).
Ik denk dat de verklaring zit in voedselschaarste (eerder dan in zuurtstof schaarste door de warmte), gecombineerd met snellere ontwikkeling door het warme water. De voedselschaarste volgt op een periode van voedselrijkheid (voorjaarsalgenbloei), die weer gevolgd wordt door een sterke afname van het aantal algen door het opraken van voedsel ťn door massale consumptie door watervlooien (copepoden).
Nu is het wachten tot september voor er weer veel bryozoŽn te vinden zijn.

22-6-2006

Eergisteravond terug geweest naar de zelfde plek als eerder. Vooral om foto's te maken, omdat mijn flitser een al snel een lege battery had. Nadere inspectie van de foto's ťn de zeer geduldige speurtocht langs de wanden van de duiker gaf verassende resultaten:
- Enkele kolonies van C. mucedo groeiden op los slib / turf snippers.
- de klompvormige kolonies op de takken die ik voor P. repens had aangezien zijn duidelijk P. fungosa. Duidelijk kleinere poliep, zeer dicht op elkaar groeiend. ik had P. fungosa nog niet eerder op deze locatie gevonden.
- op diverse plekken op de wanden van de duiker waren ook P. fungosa kolonies te vinden. Sommige vlak op de wand en anderen bolvormiger op uitstekende stukjes beton.
- Er stak een stuk pijp uit de bodem omhoog en ook daarop was een duidelijke P. fungosa kolonie te vinden.
- Wonderlijker: op vele plekken op de muur was duidelijk de zelfde poliep als in de 'P. fungosa grasveldjes' maar dan kruipend met duidelijk zichtbare roodbruine buizen en hier en daar een poliep. Volgens de literatuur kan dit helemaal niet! Ik ben er echter van overtuigd dat het P. fungosa is, aangepast aan omstandigheden die geen dreiging geven voor bedekking met slib. Foto's volgen zeer binnenkort op de P. fungosa pagina.
- hier en daar P. articulata kolonies vlak tegen de muur aan.

18-6-2006

Zonet op nader onderzoek geweest in een duiker onder een weg, waar een toevoersloot naar mijn favoriete duikplas doorheen stroomt. Eerst weer even naar de P. repens kolonies waar ik 5-6-06 over schreef op zoek te gaan. Er bleken 8 kolonies op verschillende takken van verschillende bomen te groein. Allemaal compact en rond de tak. Aan de rand soms een kleine uitloper. Sommige kolonies begonnen ook al dikker te worden dan het substraat.
Onder de duiker erg rustig aan gedaan vanwege het stof. Tot mijn verbazing was vrijwel de gehele betonnen wand ůf met spons ůf met een bryozo bedekt. De bryozo had kleine poliepen, was hier en daar zeer dicht op een gegroeid en had een grijzig aanzien. Her en der was de donker/roestbruine kleur van de cystiden te zien. P. fungosa zou je denken. Zeker bij de grootste kolonies. Nu komt het: P. fungosa maakt gťťn uitlopers en deze bryozo duidelijk wel. Niet ongelijk P. repens, maar veel fijner van structuur. Grootte vergelijkbaar met P. articulata, die er naast en doorheen groeide. ZOu P. fungosa dan ůůk in twee vormen voorkomen: 'fungoide' en 'kruipend', net als P. repens, maar duidelijk anders? Heb ik nog nergens in de literatuur gevonden.
Zeer binnenkort maar eens terug voor verder onderzoek.

16-6-2006

Vandaag weer op bezoek geweest in de Oostermoersevraart op zoek naar P. magnifica. Die is, bij een watertemperatuur van 21 graden Celcius, al weer aardig aan het groeien. Kleine kolonies lijken erg op C. mucedo, die er ook zit, maar zijn toch anders van structuur. Als je beter kijkt blijkt het typische P. maginfica rose vlekje een prima onderscheid. Foto's volgen
Op een in het water hangend touw waren massief C. mucedo kolonies aan het groeien; allemaal vrij lang, allemaal in de lengte van het touw en in heftige competitie om ruimte op het touw. Veel kolonies hingen deels vrij in het water.
Vorig jaar was het me niet opgevallen, maar toen ik goed ging kijken bleek er ook kleine kolonies P. articulata te vinden te zijn. Net als P. repens overigens.
De P. fungosa die vorig jaar vrij veel voorkwam, kon ik nu niet ontdekken.
Op de waterplanten zaten vorig jaar hele kleine bolvormige kolonies, die ik eerst aanzag voor jonge P. magnifica kolonies. Inmiddels weet ik beter (en zal de foto uit de P. magnifica pagina verwijderen). Maar wat het wel is, is mij een raadsel.

5-6-2006

Gisteravond op een andere plek gedoken. De bodem was daar los liggende turf dat bij kleine bewegingen al opwaaide. Tot mijn verbazing kwam ik op verschillende plekken op de losse turf C. mucedo kolonies tegen. Vooral in een uitstroom gebied van een slootje. Mogelijk i.v.m. grotere voedselrijkheid. Nu had ik al C. mucedo gevonden op slierten alg, maar die kon ik nog redelijkerwijze interpreteren als 'substraat'. De turf was fijn en los en toch genoeg houvast om op te groeien.
C. mucedo (en ook F. sultana) blijven zich in rap tempo ontwikkelen en zijn nu op sommige plekken algemeen. Als je iets beter kijkt is ook P. articulata op veel plekken wel te vinden. Alleen P. repens is beter zoeken. Blijkbaar is het nog te koud (15 įC) voor P. fruticosa en P. emarginata, die ik eerdere jaren wel vond.
Ook nog mooie P. repens kolonies gevonden op takken van een in het water hangende boom gevonden en mogelijk P. fungosa onder een brug (nadere studie nodig).

28-5-2006

De afgelopen dagen dagelijks aan het duiken geweest en op de zelfde plek. Wat dan opvalt is het enorme tempo waarin met name C. mucedo zich ontwikkeld. Een week geleden de eerste kolonies gezien, nu al lijken ze overal en soms zelfs massaal aanwezig (>40 kolonies op ťťn boomtak). Ook de lengte per kolonie neemt snel toe; de langste was zeker 10 cm.
Ik heb ook eens op groeivormen versus locaties gelet, naar aanleiding van een opmerking op de website van Beth Okamura dat ze onderzoek doet naar groeivormen in relatie tot habitat. Mijn eerste indruk is dat kolonies (F. sultana) in beschutte hangende locaties duidelijk groter worden, zowel langer als meer takken. Tot wel twee keer zo lang zelfs. Kolonies op substraat ontwikkelen zich toch moeilijker. Soms zijn ze zelfs zo bedekt met slib dat ze het lijken op te geven.
Ik vraag me al een tijd af hoe de relatie tussen eutrofie van het water en bryozo groei is. In een opmerking op een website (details zoek ik na) kreeg ik de indruk dat bryozoŽn prima tegen zwaar eutrofe situaties kunnen. In mijn favoriete meer is een behoorlijk eutroof stroompje dat het meer inloopt, terwijl het meer zelf om allerlei redenen mesotroof is. Ik ben eens speciaal gaan opletten op bryozo groei in relatie tot dat stroompje. Bevindingen: in hets troombed van het stroompje zijn nauwelijks tot geen bryozoŽn te vinden, ook niet op wat grotere diepte. De bryozoŽn komen pas goed tot ontwikkeling zodra de directe invloed van het stroompje verdwenen is. Nu is natuurlijk de vraag of dat ligt aan de stroming of aan de eutrofie. Gezien de matige stroomsnelheid en het kleine volume water in het stroompje lijkt het mij niet waarschijnlijk dat het aan de stroomsnelheid ligt. De vaart waarin ik vorig jaar Pectinatella magnifica trof heeft een duidelijk hogere stroomsnelheid.

26-5-2006

Gisteravond was verassend. Ik dacht dat alle soorten, behalve C. mucedo, beschutting voor neerdalend slib zochten naast of onder voorwerpen. Dus vond ik gisteravond verschillende F. sultana kolonies op het substraat.
De F. sultana kolonies zijn flink uit de kluiten gewassen en dat in drie weken!
P. fruticosa en P. emarginata laten zich nog niet zien. Mogelijk hebben die een watertemperatuur nodig van 16 graden of meer, terwijl F. sultana bij een graad of 14 begint met groeien.

21-5-2006

Vandaag voor het eerst dit jaar Cristatella mucedo gezien. Zoals andere jaren gaat het snel. Of de eerste kleine colonies worden door mij over het hoofd gezien, of ze groeien erg hard en zijn in ťťn week al flink uitgegroeid.
Wat mij vandaag opviel is dat de meeste C.mucedo colonies naast of onder substraat groeien. Het is in deze periode het einde van de voorjaars algenbloei en blijkbaar geeft dat nog zo veel sediment dat een wat beschutte plek opgezocht wordt. Andere jaren en vermoedelijk later dit jaar groeit C. mucedo vooral bovenop het substraat.
Ook gezien: P. articulata (was al enkele weken eerder actief, kolonies al flink uitgegroeid en verborgen onder het sediment) en P. sultana (met nog kleine en iele kolonies, lijken op het eerste gezicht op P. fruticosa).
Vandaag ook een nieuw fototoestel uitgeprobeerd - een Canon A620 - met een betere macro-stand, maar zonder voorzet lenzen. Ik ben er nog niet uit wat de betere resultaten geeft. Voorzet lenzen voor deze kamera zou ideaal zijn. De foto van C. mucedo op de startpagina is een uitsnede uit een foto met de nieuwe kamera.