Statoblast introductie

UK flag
English

  1. Terug naar statoblasten overzicht
  2. Statoblast introductie

Statoblasten worden door de meeste soorten zoetwater bryozoŽn (behalve Paludicella en Victorella) gevormd, deels om barre tijden te overleven en deels als asexuele voortplanting.
Cristatella bijvoorbeeld maakt grote hoeveelheden statoblasten aan, terwijl andere soorten, zoals Lophopus er één of enkele maakt. Als de zooiden afsterven blijven de statoblasten kort opgesloten in de kolonie-zak, waarna ze bij desintegreren van de kolonie zak vrijkomen.

Statoblasten in Cristatella

Statoblasten bestaan uit twee helften,kleppen, die ieder bol zijn, waar tussen een proto-zooide zit. De volgende tekening uit [Allman] geeft statoblast van Cristatella mucedo in zijaanzicht.

Statoblast uit Allman De bruinige delen in het midden zijn de eigenlijke kleppen van de statoblast. Eromheen zit een hier grijzig getekende rand - de annulus. Deze komt bij sommige soorten voor. De kleppen zijn van chitine achtig materiaal.
Bij sommige soorten bevat de annulus een beetje gas, waardoor de statoblast gaat drijven, bij andere soorten is de annulus slechts beperkt aanwezig.
De foto hieronder is zo gemaakt dat de annulus goed zichtbaar is. Het donkere centrale deel is weer de eigenlijke statoblast.

Cristatella is bijzonder omdat de statoblast uitsteeksels heeft (net als Pectinatella).
Cristatella statoblast met annulus

Statoblasten ontwikkelen binnen de zooide op een weefselstreng die van de onderkant van het bewegelijke deel van de zooide loopt naar de 'bodem' van de zooide ruimte. De figuur hieronder uit [Allman] over P. fungosa laat dat helemaal onder in de tekening zien, gemarkeerd met 'Z'. De structuur daarboven, gemarkeerd met 'X' (kleine bolletjes waar haartjes uit komen), is bedoeld om de testis met de daaruit ontsnappende spermatozoŽn te laten zien. Dit zijn met 'E' gemarkeerd als ze vrij zwemmen.
De bundel lijntjes die van boven naar beneden loopt zijn de spiertjes waarmee de zooide teruggetrokken wordt. Allman noemt de soort Alcyonella fungosa.

Aan de rechterkant een kijkje in een zooide van P. magnifica, waarin de weefselstreng, de funiculus, met de daarop ontwikkelende statoblasten (in nog een vrij jong stadium) zichtbaar zijn. Ook de spierbundel(s) zijn zichtbaar.

Statoblast production Statoblast production in Pectinatella
Allman plaat 7 P. magnifica onderkant van een zooide

De statoblasten blijven opgesloten in de zooideholte tot de zooide afsterft en vervalt. Bij sommige soorten worden statoblasten ook tijdens het leven van de zooide uitgestoten door een speciale opening onder de anus.
De statoblasten van sommige soorten hebben een gasgevulde annulus en gaan vervolgens aan het water oppervlak drijven. Andere statoblasten hebben een minimaal ontwikkelde annulus zonder gasvulling en blijven op de plek van ontwikkeling of drijven in de waterkolom weg.
Statoblasten met een annulus die naar het oppervlak drijven heten ook wel floatoblasten. Statoblasten zonder annulus die dus niet gaan drijven worden aangeduid met sessoblasten.

Soort Annulus Floatoblast Sessoblast
Paludicella articulata Nee Nee Nee
Victorella pavida Nee Nee Nee
Cristatella mucedo Ja Ja Nee
Fredericella sultana Ja Nee Ja
Lophopus crystallinus Ja Ja Nee
Pectinatella magnifica Ja Ja Nee
Hyalinella punctata Ja Ja Ja
Plumatella casmiana Ja Ja Ja
Plumatella emarginata Ja Ja Ja
Plumatella fruticosa Ja Ja Ja
Plumatella fungosa Ja Ja Ja
Plumatella geimermassardi Ja Ja Ja
Plumatella repens Ja Ja Ja